Mọi người xem bóng bàn Trung Quốc thi đấu, phải chăng phần lớn chỉ chăm chăm vào cúp, huy chương và thắng thua, ít khi để ý đến những điều ẩn sau khoản tiền thưởng? Chặng Grand Smash này kết thúc, không ít người chỉ nghe tổng quỹ thưởng quy ra nhân dân tệ lên tới hơn chục triệu đã nghĩ tuyển thủ đánh đại cũng kiếm được kha khá, thực ra hoàn toàn không phải vậy. Những quy tắc bên trong, nói ra sẽ đảo lộn nhận thức của không ít người.
Trước hết xin mổ xẻ quy tắc tiền thưởng của WTT cho mọi người. Nhiều người mặc nhiên nghĩ rằng vượt qua một vòng thì nhận tiền một vòng, cuối cùng cộng dồn lại là tổng thu nhập; nghĩ như vậy là sai trăm phần trăm. Quy tắc của họ là: bạn dừng bước ở vòng nào thì nhận tiền thưởng của mức tương ứng với vòng đó, từ đầu đến cuối chỉ nhận một lần, không có chuyện cộng dồn.
Ở nội dung đôi, hiểu lầm còn nhiều hơn. Tiền thưởng đôi được ghi trên mạng từ đầu đến cuối là tổng số tiền cho cả cặp, không phải mỗi người nhận chừng ấy. Cuối cùng khi nhận về, hai người còn phải chia đôi; đôi nam nữ cũng y hệt quy tắc này. Tính như vậy, khoảng cách tiền thưởng lập tức bị kéo giãn.
Chênh lệch tiền thưởng ở nội dung đơn mới thật sự khoa trương: nhà vô địch nhảy thẳng lên mức hơn trăm nghìn đô la Mỹ, á quân lập tức ít đi một khoảng lớn, vào bán kết lại bị cắt thêm một đoạn dài, từ tứ kết xuống vòng 16 rồi vòng 32, càng lùi về trước tiền thưởng giảm càng nhanh. Bị loại ngay vòng đầu cũng có tiền bảo đảm, nhưng so với nhà vô địch thì thật sự chỉ là số lẻ.
Nói thẳng ra, ở nội dung đơn chỉ cần đi đủ sâu, tiền thưởng tăng vọt theo bậc thang; mắc kẹt ở các vòng đầu thì con số tiền thưởng rất bình thường. Bộ quy tắc này rõ ràng coi trọng nội dung đơn hơn, nội dung đôi chủ yếu là điểm cộng để tranh vinh dự; xét về kiếm tiền thì thật sự không so được với đơn. Vô lý tới mức nào ư? Tiền thưởng vô địch đôi chia về tay mỗi người còn không bằng tiền vào vòng 16 nội dung đơn.
Quay lại bảng xếp hạng cụ thể của các tuyển thủ Trung Quốc lần này, vị trí thứ nhất không có gì phải bàn, chính là Vương Mạn Dục, tổng tiền thưởng quy ra nhân dân tệ vừa tròn 950 nghìn. Lần này cô đi tới cuối cùng ở cả hai nội dung, giành cả chức vô địch đơn nữ lẫn đôi nữ.
Bản thân mức thưởng vô địch đơn đã đủ cao, dù không tính phần thu nhập từ đôi thì vị trí số một cũng đã khóa chặt từ lâu. Tiền thưởng vô địch đôi nữ chia về tay mỗi người cũng chỉ thêm chút số lẻ; nếu chỉ vô địch đôi nữ thôi, quy ra nhân dân tệ cũng chỉ vài chục nghìn, chẳng lọt nổi vào bảng.
Đứng thứ hai là Chu Khải Hào. Chắc chín phần mười người hâm mộ thấy thứ hạng này đều ngơ ngác: Chu Khải Hào đâu có vào chung kết, sao lại xếp thứ hai? Tính xong sổ sách bạn sẽ hiểu: anh vào bán kết đơn nam, và giá trị tiền thưởng bán kết đơn còn cao hơn số tiền mà nhiều tuyển thủ vô địch đôi chia về tay mỗi người.
Anh còn kiêm thêm đôi nam, dù không đi xa nhưng cũng bù được chút tiền thưởng, hai nội dung cộng lại đẩy anh lên vị trí thứ hai toàn đội. Quan trọng hơn, lần này anh đánh ngoại binh rất cứng, liên tiếp hạ Harimoto Tomokazu và Jang Woo-jin. Lúc ấy đội nam nhìn chung không suôn sẻ, có người rút lui vì chấn thương, có người bị loại sớm; trụ được tới bán kết, giá trị đâu chỉ nằm ở con số tiền thưởng.
Thứ ba là Trần Hạnh Đồng, logic cũng giống Chu Khải Hào: vào bán kết đơn nữ đã mang lại một khoản thu nhập khá đáng kể. Tổng tiền thưởng của cô và Chu Khải Hào chênh nhau rất ít, chỉ vì anh đánh thêm một vòng ở nội dung kiêm nhiệm nên được chia thêm chút xíu tiền thưởng mà thôi.
Nhìn tiếp về sau, Vương Nghệ Địch vào tứ kết đơn, cộng thêm tiền lẻ từ đôi và đôi nam nữ, ghép lại cũng xếp khá cao. Chu Tư Băng với tư cách "ngựa ô" lọt vào tứ kết đơn nữ, chỉ riêng nội dung này đã chen được lên nhóm đầu bảng. Trường hợp của Khoái Mạn còn điển hình hơn: nội dung đơn không đi sâu, hoàn toàn dựa vào nửa phần tiền thưởng vô địch đôi nữ để giữ thứ hạng, thiếu khoản này là tụt hẳn một đoạn dài.
Bất ngờ nhất chính là Tôn Dĩnh Sa. Lần này cô dừng bước sớm ở nội dung đơn, tiền thưởng sụt giảm như rơi xuống vực, thậm chí không chen nổi vào top 10 trong đội. Bộ quy tắc của WTT thẳng thắn như vậy đấy: đơn mà tụt lại thì thu nhập lập tức chạm đáy, không nể nang chút nào.
Trải toàn bộ bảng ra mà xem, ai cũng đọc được thông tin ẩn phía sau: bảng tiền thưởng này về bản chất chính là bảng xếp hạng thành tích đơn; khoảng cách giữa tiền thưởng đơn hàng đầu và phần chia cho mỗi người của nhà vô địch đôi lớn đến vô lý. Điều nói trước đó thật sự không phóng đại: có người vào vòng 16 đơn mà tiền thưởng còn cao hơn tổng tiền thưởng của cả một cặp vô địch đôi, chưa kể còn phải chia đôi cho hai người.
Điều này dẫn đến một câu hỏi rất thực tế: cách đặt tiền thưởng hiện nay có thật sự công bằng với nội dung đôi không? Xét về công sức của tuyển thủ, đôi chưa bao giờ là nội dung góp mặt cho đủ hay để tích lũy thâm niên; phải luyện phối hợp, mài chiến thuật, tập phát bóng, đỡ phát bóng và di chuyển, đánh tới cuối vẫn là những trận đấu đối đầu trực diện.
Nhất là các tuyển thủ kiêm cả đơn lẫn đôi, một ngày đánh mấy trận, tiêu hao thể lực và sự tập trung lớn hơn nhiều so với chỉ đánh đơn, nguy cơ chấn thương cũng cao hơn không ít; thế nhưng đến lúc nhận tiền thì thành ra làm việc mệt nhất mà nhận phần mỏng nhất.
Với những tuyển thủ hàng đầu đã có thể ổn định đi xa ở nội dung đơn, vô địch đôi chủ yếu là dệt hoa trên gấm, thêm chút vinh dự, khoản tiền thưởng ấy chẳng ảnh hưởng mấy tới tổng thu nhập. Nhưng với những tuyển thủ thành tích đơn bình thường, chủ yếu dựa vào nội dung đôi để làm nên thành tích và tìm chỗ đứng, tiền thưởng đôi thấp thì quá xót xa; dù có vô địch, thu nhập cũng khó tăng rõ rệt, lâu dần hụt hẫng tâm lý chắc chắn sẽ tích tụ.
Ban tổ chức dồn nhiều nguồn tiền thưởng hơn cho nội dung đơn thực ra cũng không phải không thể hiểu: số người tham dự đơn đông, số trận đánh trọn vẹn cũng nhiều hơn, lượng người hâm mộ và lợi ích thương mại vốn tập trung hơn, nhà tài trợ và đài truyền hình cũng chuộng các ngôi sao đơn; đây coi như là kết quả lựa chọn của thị trường.
Nhưng vấn đề hiện nay là khoảng cách bị kéo quá lớn. Để nội dung đơn đáng giá hơn thì không sao, nhưng tiền thưởng cá nhân của nhà vô địch đôi thấp đến mức còn không bằng vòng 16 đơn thì thật sự làm suy yếu sự hiện diện của nội dung đôi, cũng không có lợi cho việc bồi dưỡng các cặp cố định lâu dài.
Muốn nội dung đôi phát triển tốt hơn, ổn định hơn, hướng đi thực ra cũng rất rõ: không nhất thiết phải động vào chiếc bánh lớn của nội dung đơn, chỉ cần nâng mức thưởng vô địch đôi và các vòng sâu lên một chút, hoặc thêm một số khuyến khích cho các cặp cố định lâu dài, thì những tuyển thủ chịu khó kiên nhẫn mài giũa phối hợp cũng không đến nỗi quá thiệt thòi.
Xem xong bảng tiền thưởng chặng Grand Smash này, điều nhiều người nhớ chưa chắc là ai kiếm nhiều nhất, mà là bộ quy tắc này thẳng thắn như vậy: muốn nổi bật nhờ tiền thưởng, cốt lõi vẫn là phải đánh ra thành tích đơn; nội dung đôi chủ yếu để tranh vinh dự, bù điểm, đừng mong dựa vào nó để lật ngược thế cờ. Còn có nên "tăng lương" cho nội dung đôi hay không, thì phải xem sau này người ta coi trọng lợi ích thị trường hơn, hay quan tâm đến sự phát triển cân bằng của môn thể thao hơn.
